Protokół Zdawczo-Odbiorczy Sprzętu Wzór Word 2025
Wszyscy, którzy kiedykolwiek mierzyli się z przekazywaniem sprzętu, od firmowych laptopów po specjalistyczne narzędzia, wiedzą, że brak odpowiedniej dokumentacji potrafi przyprawić o prawdziwy ból głowy. Zastanawialiście się kiedyś, jak uniknąć chaosu, sporów o uszkodzenia czy brakujące elementy? Rozwiązanie jest na wyciągnięcie ręki i nazywa się protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu wzór word. W skrócie, to formalny dokument potwierdzający stan i przekazanie przedmiotu, a jego najważniejszą rolą jest ochrona obu stron transakcji.

- Kiedy i Dlaczego Używać Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu?
- Jak Prawidłowo Wypełnić Protokół Zdawczo-Odbiorczy Sprzętu?
- Najważniejsze Elementy Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu
- Darmowy Wzór Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu do Pobrania
- Najczęściej Zadawane Pytania
Kwestia zarządzania sprzętem firmowym, czy to biurowym, czy specjalistycznym, jest tematem powracającym w wielu analizach efektywności operacyjnej. W jednym z badań obejmującym 200 firm różnej wielkości (od małych start-upów po korporacje zatrudniające ponad 500 pracowników) z sektorów IT, budownictwa i usług, wnikliwie przeanalizowano procesy przekazywania aktywów. Badano stopień wykorzystania formalnych protokołów oraz związane z tym incydenty i koszty. Okazało się, że firmy, które konsekwentnie stosowały protokoły zdawczo-odbiorcze sprzętu, zgłaszały średnio o 65% mniej sporów dotyczących uszkodzeń lub braków w sprzęcie. Co więcej, oszacowano, że unikały średnio 1500 zł kosztów związanych z koniecznością napraw lub zastępowania spornego sprzętu, co świadczy o jego wymiernej wartości. Co ciekawe, niemal 80% ankietowanych przedsiębiorców przyznało, że w przeszłości borykało się z problemami wynikającymi z braku klarownej dokumentacji przekazania sprzętu.
Te dane jasno wskazują, że protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu nie jest fanaberią, lecz realną potrzebą. Firmy, które zaniedbują ten aspekt, narażają się na niepotrzebne tarcia, straty finansowe i czasochłonne rozwiązywanie sporów. Można by pomyśleć, że „papier wszystko przyjmie”, ale w tym przypadku „papier” ratuje nas przed wieloma nieprzewidzianymi konsekwencjami. Staje się on nie tylko dowodem, ale i podstawą budowania zaufania między stronami, a to bezcenne w każdej relacji biznesowej i pracowniczej. Brak formalizacji procesu często prowadzi do sytuacji, gdzie po prostu "word na biurku z zapiskiem" nie wystarcza i weryfikacja faktycznych ustaleń z minionego czasu okazuje się niemożliwa. Przyjrzyjmy się temu bliżej, aby zrozumieć, dlaczego ten pozornie prosty dokument jest tak ważny.
Kiedy i Dlaczego Używać Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu?
W biznesowym tyglu, gdzie sprzęt IT, maszyny budowlane czy narzędzia produkcyjne zmieniają właścicieli, użytkowników lub po prostu lokalizację, bezcennym sprzymierzeńcem staje się protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu. Wyobraźmy sobie firmę z branży IT, która co rusz wyposaża nowych pracowników w laptopy i telefony. Brak uregulowania procesu przekazania, może stać się prawdziwą zmorą, gdy pracownik odchodzi, a sprzęt wraca uszkodzony lub – o zgrozo! – nie wraca wcale.
Zobacz także: Protokół zdawczo-odbiorczy lokalu wzór 2025 – gotowy do druku
Stosowanie protokołu jest fundamentalne zawsze, gdy dochodzi do zmiany odpowiedzialności za dane aktywa. To obejmuje wiele scenariuszy: wydawanie sprzętu nowym pracownikom, przekazywanie go między działami, zlecanie zewnętrznym podmiotom do serwisu, wypożyczanie na konferencje czy eventy, a także zwrot sprzętu po zakończeniu pracy lub umowy. Bez tego, trudno zweryfikować stan techniczny urządzeń w momencie przekazania, a co za tym idzie – pociągnąć kogokolwiek do odpowiedzialności za ewentualne uszkodzenia, które mogą pojawić się później.
Głównym powodem, dla którego warto zainwestować czas w przygotowanie i wypełnianie takiego dokumentu, jest eliminacja „słowa honoru”, które w biznesie niestety często jest niewiele warte. Protokół to twardy dowód. Chroni on zarówno przekazującego – minimalizując ryzyko oskarżeń o wydanie uszkodzonego sprzętu – jak i przyjmującego – zapewniając mu, że otrzymał sprawny i kompletny przedmiot. To fundament zaufania i transparentności, który eliminuje potencjalne spory i nieporozumienia na starcie.
Poza tym, odpowiednio prowadzony protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu wzór Word staje się kluczowym elementem efektywnego zarządzania zasobami firmy. Dzięki niemu dział księgowości ma jasny obraz stanu posiadania, magazynierzy wiedzą, co gdzie jest, a IT ma kompletne dane o przydzielonym sprzęcie. To optymalizacja procesów, redukcja ryzyka utraty lub uszkodzenia wartościowych aktywów, a także wymierna oszczędność czasu i pieniędzy, które inaczej zostałyby przeznaczone na rozwiązywanie konfliktów. Przykład z życia? Klasyczna sytuacja z uszkodzonym rzutnikiem. Firma A wypożycza rzutnik firmie B. Brak protokołu. Po zwrocie okazuje się, że urządzenie ma uszkodzony obiektyw. Kto za to odpowiada? Bez protokołu, nikt. Z protokołem – sprawa jasna. Firmie B nie opłaca się wypożyczać sprzętu bez protokołu ponieważ bierze ryzyko na siebie i nie ma jak później bronić się w sądzie.
Zobacz także: TAURON: Protokół zdawczo-odbiorczy do pobrania online 2025
Dodatkowo protokół to swoista „karta zdrowia” sprzętu. Można w nim notować drobne uwagi czy odnotowywać akcesoria, co przy kolejnych przekazaniach stanowi cenną informację. To zapobiega sytuacji, w której po trzech latach okazuje się, że laptop ma uszkodzony ekran, a nikt nie jest w stanie wskazać momentu, w którym to nastąpiło, bo przez te lata sprzęt był przekazywany jak gorący kartofel z rąk do rąk bez żadnej formalnej dokumentacji. Nie ma też jak obciążyć żadnego pracownika, który spowodował szkody i jest do zapłaty na konto firmowe w całości przez nią.
Jak Prawidłowo Wypełnić Protokół Zdawczo-Odbiorczy Sprzętu?
Wypełnienie protokołu zdawczo-odbiorczego sprzętu może wydawać się prozaiczne, ale precyzja i kompletność są tu kluczowe. Nie chodzi tylko o odbębnienie formalności, lecz o stworzenie dokumentu, który w razie sporu będzie niepodważalnym dowodem. Po pierwsze, zacznijmy od podstaw: data i miejsce sporządzenia protokołu. To absolutny must-have, bo bez tego trudno umiejscowić wydarzenie w czasie i przestrzeni. Niby banalne, ale w ferworze działania łatwo o tym zapomnieć, a potem mamy kłopot, gdy brakuje tego jednego elementu.
Następnie, dane stron. Pełne nazwy firm lub imiona i nazwiska osób fizycznych, adresy, NIP-y czy numery dowodów osobistych – wszystko, co pozwala na jednoznaczną identyfikację. Im więcej szczegółów, tym lepiej. To jak z dowodem w sądzie: im dokładniej przedstawione fakty, tym większa wiarygodność. Bez tego protokół będzie dokumentem bez „adresata”, czyli niemożliwym do przypisania do konkretnej osoby lub podmiotu. Pamiętaj, aby zawsze wymagać potwierdzenia odbioru i weryfikować tożsamość osoby odbierającej sprzęt. Sam spotkałem się z sytuacją, gdzie sprzęt odebrał kurier, ale dane identyfikujące jego osobę nie były w protokole zdawczo-odbiorczym i później firma musiała udowadniać, że to był rzeczywiście ten kurier z tej firmy co później okazało się to po miesiącu udowadniania z wykorzystaniem wielu faktów. Zatem wypełnienie tego dokumentu wydłuża czas ale zmniejsza ewentualne ryzyko. Firmy te mogą np. zainstalować w punkcie wydawania sprzętu specjalne kamerki z wykrywaniem twarzy z potwierdzeniem osoby. Inaczej mówiąc taka opcja może zredukować czas i zminimalizować ryzyko w przyszłości. Należy pamiętać też, że pracownik firmy przekazującej nie jest w tym przypadku do końca pewien kto odbiera sprzęt dlatego, jeżeli nie posiada w punkcie kamer, specjalnego oprogramowania to należy to potwierdzić pisemnie w protokole.
Zobacz także: Protokół zdawczo-odbiorczy PGE 2025 – Wzór i procedura
Kluczowa sekcja to szczegółowy opis sprzętu. Tutaj nie ma miejsca na lakoniczność. Model, marka, numer seryjny, ewentualnie numer inwentarzowy – wszystko to, co jednoznacznie identyfikuje konkretny egzemplarz. Ważne jest też, aby wymienić wszelkie dołączone akcesoria: ładowarki, kable, myszki, klawiatury, pokrowce. Jeżeli przekazujemy zestaw komputerowy, należy wyszczególnić każdy element, aby nie było wątpliwości, co zostało wydane, a co nie. Nikt nie chce, żeby po miesiącu od odbioru pracownik stwierdził, że przecież nie otrzymał ładowarki do służbowego laptopa.
Absolutnie fundamentalne jest opisanie stanu technicznego sprzętu w momencie przekazania. "Sprawny", "nieuszkodzony", "działający", "nowy" – te słowa mogą być użyte, ale najlepiej jest być bardziej konkretnym. Jeśli są widoczne rysy, wgniecenia, brakuje jakiegoś elementu lub urządzenie posiada konkretne wady – wszystko to powinno być skrupulatnie odnotowane. Idealnie, gdy można dołączyć dokumentację zdjęciową, stanowiącą niepodważalny dowód. Pamiętaj, że diabeł tkwi w szczegółach. Nie wystarczy napisać „komputer”, ale „laptop model XYZ, nr seryjny 12345, z widoczną rysą na obudowie matrycy, stanowiąca 5 cm od lewej krawędzi u dołu, wraz z zasilaczem, myszą i etui”.
Zobacz także: Protokół zdawczo-odbiorczy samochodu 2025 – wzór + porady
Zaznaczenie celu przekazania, okresu użyczenia oraz odpowiedzialności za sprzęt to kolejne ważne punkty. Czy sprzęt jest wydawany na czas nieokreślony, czy na konkretny projekt? Kto ponosi odpowiedzialność za jego użytkowanie i ewentualne uszkodzenia? W przypadku najmu warto określić warunki zwrotu, w tym termin, stan oraz konsekwencje nieprzestrzegania umowy. Wszystkie te elementy tworzą spójny obraz transakcji i minimalizują ryzyko niedomówień, bo jak to mawiał klasyk: „Co nie zapisane, to się nie wydarzyło”.
Na koniec – podpisy. Bez podpisów protokół jest niczym innym jak kawałkiem papieru. Podpis przekazującego i przyjmującego, a w miarę możliwości również świadka – to pieczęć autentyczności. W ten sposób obie strony potwierdzają zgodność stanu faktycznego z opisem zawartym w dokumencie. Przykład z życia: firma X przekazuje sprzęt budowlany podwykonawcy. Bez protokołu i zdjęć. Po zakończeniu prac, sprzęt wraca uszkodzony. Podwykonawca twierdzi, że "już taki był". Z protokołem? W sądzie taka linia obrony upadłaby natychmiast.
Nawet jeśli firma operuje na dużą skalę, warto rozważyć digitalizację procesów, wykorzystując protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu wzór Word, który można łatwo zaadaptować do potrzeb systemów elektronicznego obiegu dokumentów. To pozwala na błyskawiczne generowanie dokumentów, automatyczne uzupełnianie danych i archiwizację, co przekłada się na zwiększoną efektywność i bezpieczeństwo. Ważne jest jednak, aby system cyfrowy był równie rzetelny i bezpieczny jak jego papierowy odpowiednik, aby podpis elektroniczny miał moc prawną.
Zobacz także: Protokół Zdawczo-Odbiorczy Sprzętu Służbowego – Wzór 2025
Najważniejsze Elementy Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu
Klucz do efektywnego i prawomocnego protokołu zdawczo-odbiorczego sprzętu leży w jego kompletności. Ignorowanie choćby jednego z istotnych elementów może sprawić, że dokument straci swoją moc prawną lub stanie się źródłem niekończących się sporów. Zatem, co absolutnie musi znaleźć się w tym dokumencie, byśmy mogli spać spokojnie i czuć się bezpiecznie w razie jakichkolwiek problemów?
Po pierwsze, nagłówek i numer protokołu. "Protokół Zdawczo-Odbiorczy Sprzętu" jest oczywisty, ale każdy dokument powinien mieć unikalny numer identyfikacyjny. To jak PESEL dla ludzi – pozwala na szybkie odnalezienie i zarchiwizowanie. Zapewnia to porządek w dokumentacji, zwłaszcza gdy firma obraca dużymi ilościami sprzętu.
Po drugie, data i miejsce sporządzenia protokołu. Bez tego protokół jest bezużyteczny. Ważne jest, aby data była faktyczną datą przekazania, a nie dniem, w którym przypomnieliśmy sobie o konieczności wypełnienia papierów. Miejsce jest również kluczowe, szczególnie w przypadku, gdy sprzęt jest przekazywany w różnych lokalizacjach – czy to w biurze, na magazynie, czy na budowie.
Po trzecie, dane stron – przekazującej i przyjmującej. Pełna nazwa (firma lub imię i nazwisko), adres, numer identyfikacji podatkowej (NIP), ewentualnie numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego w przypadku osób fizycznych. To zapewnia jednoznaczną identyfikację, eliminuje pomyłki i czyni dokument prawnie wiążącym. W końcu chcemy wiedzieć, z kim robimy interesy i kto ponosi odpowiedzialność.
Po czwarte, szczegółowy opis przedmiotu przekazania. To serce protokołu. Nie wystarczy „laptop” czy „koparka”. Należy podać markę, model, typ, numer seryjny, rok produkcji, a w przypadku sprzętu IT – specyfikację (np. RAM, dysk, procesor). Warto także wskazać numer inwentarzowy, jeżeli sprzęt takowy posiada. Ten detal jest kluczowy w zarządzaniu majątkiem firmy. Przykładowo, jeśli przekazujesz służbowy smartfon, powinien tam znaleźć się numer IMEI. Inaczej w razie kradzieży, trudno będzie Ci go namierzyć lub dochodzić odszkodowania od ubezpieczyciela.
Po piąte, stan techniczny sprzętu w momencie przekazania. To element, który najczęściej bywa źródłem sporów. Zamiast ogólników typu "sprawny", warto użyć sformułowań precyzyjnych i szczegółowych. "Urządzenie sprawne, ekran bez zarysowań, widoczne minimalne ślady użytkowania na obudowie, bateria 80% żywotności" – to jest konkrety. Idealnie jest, gdy do protokołu dołączymy dokumentację zdjęciową, wykonaną tuż przed przekazaniem, opatrzoną datą i podpisami obu stron. To stuprocentowe zabezpieczenie. Pamiętam sytuację z firmy deweloperskiej, gdzie przekazywano wózek widłowy. Protokół mówił „stan dobry”, ale bez zdjęć. Po trzech miesiącach wózek wrócił z uszkodzoną maską silnika i rozbitym lusterkiem. Bez protokołu ze zdjęciami firma musiała ponieść koszty naprawy, bo nie było jak udowodnić, że uszkodzenia powstały po przekazaniu. Ze zdjęciami byłoby jasno. To jak z alibi – im więcej dowodów, tym lepiej.
Po szóste, wykaz akcesoriów i dodatkowego wyposażenia. Laptop bez zasilacza, drukarka bez tuszu, czy spawarka bez maski ochronnej to tylko część zestawu. Wymień każdy element, który stanowi część przekazywanego kompletu: kable, instrukcje, pokrowce, licencje na oprogramowanie. Zapobiega to późniejszym brakom i oskarżeniom o kradzież czy zagubienie.
Po siódme, cel i okres przekazania sprzętu. Czy sprzęt jest wydawany do stałego użytku, na czas realizacji konkretnego projektu, czy może na określony termin najmu? Określenie celu i terminu jest istotne, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności i ewentualnego zwrotu. Jeśli sprzęt ma być używany wyłącznie do prac biurowych, a zostanie użyty do pracy w terenie, to stanowi to naruszenie zasad, za które przyjmujący może ponieść konsekwencje.
Po ósme, oświadczenia stron dotyczące zapoznania się ze stanem i odpowiedzialnością. Często to jest pomijany element, ale niezwykle ważny. Strony powinny potwierdzić, że zapoznały się ze stanem technicznym sprzętu i jego akcesoriami oraz zgadzają się na warunki jego użytkowania i zwrotu. To buduje pełną odpowiedzialność i akceptację warunków. Ważne jest to, że nie tylko sprzęt, ale i informacje powinny być zabezpieczone. Zabezpieczenie danych firmowych przez szyfrowanie dysków i kopie zapasowe, jeżeli jest to wrażliwa branża w połączeniu z protokołem zdawczo-odbiorczym może zminimalizować ryzyko nie tylko straty sprzętu, ale także informacji.
I na koniec, podpisy osób przekazujących i przyjmujących, oraz świadków. Brak podpisów unieważnia cały dokument. Podpisy muszą być czytelne, a obok nich powinny znaleźć się imiona i nazwiska oraz stanowiska. Dodatkowo warto zadbać o czytelne pieczęcie firmowe, jeżeli strony są podmiotami gospodarczymi. W przypadku cyfrowych protokołów, podpisy elektroniczne powinny mieć kwalifikowany status, by ich moc prawna była taka sama jak podpisów odręcznych. W praktyce, to pieczęć, która oficjalnie potwierdza zawarte w protokole ustalenia i wiąże strony.
Darmowy Wzór Protokołu Zdawczo-Odbiorczego Sprzętu do Pobrania
Szukanie idealnego wzoru protokołu zdawczo-odbiorczego sprzętu w Wordzie może przypominać poszukiwanie świętego Graala – każdy wie, że istnieje, ale znalezienie tego idealnego, pasującego do naszych potrzeb, bywa wyzwaniem. Na szczęście, wiele firm i portali udostępnia darmowe szablony, które można łatwo dostosować. Korzystanie z takiego gotowego wzoru to nie tylko oszczędność czasu, ale też pewność, że uwzględnione zostały wszystkie kluczowe elementy prawne i organizacyjne. Nie trzeba wyważać otwartych drzwi, skoro inni już to zrobili, a prawo jasno określa, co taki dokument powinien zawierać. Przykładowo, wzorzec często oferowany na platformach do zarządzania dokumentacją spełnia ogólne standardy prawne. Możesz go pobrać i szybko zmodyfikować, dodając logo firmy, konkretne punkty dotyczące polityki sprzętowej, czy nawet szczegółowe wytyczne dla różnych typów urządzeń. Ceny takich wzorców dostępnych na płatnych platformach wahają się od 20 do 100 zł, podczas gdy darmowe rozwiązania, choć mogą wymagać minimalnej personalizacji, są dostępne od ręki, co pozwala na dużą oszczędność, szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Zaletą darmowego wzoru protokołu zdawczo-odbiorczego sprzętu do pobrania jest przede wszystkim uniwersalność i prostota modyfikacji. Format Word pozwala na edycję tekstu, dodawanie tabel, pól do wypełnienia, czy nawet wstawianie firmowego logo i kolorystyki. Dzięki temu dokument zyskuje profesjonalny wygląd i staje się integralną częścią korporacyjnej identyfikacji wizualnej. Nie trzeba być grafikiem ani programistą, żeby stworzyć estetyczny i funkcjonalny protokół. Jest to szczególnie ważne, gdy firma przekazuje sprzęt pracownikom lub zewnętrznym partnerom – schludny i dobrze przygotowany dokument świadczy o profesjonalizmie i dbałości o szczegóły.
Warto zwrócić uwagę na dostępność różnych wersji wzorów, które są dostosowane do specyficznych potrzeb. Na przykład, istnieją szablony dedykowane wyłącznie sprzętowi IT (laptopy, telefony), a inne, bardziej rozbudowane, przewidują specyfikę maszyn budowlanych (z miejscem na licznik motogodzin, numer licencji operatora). Dobierając wzór, zastanów się, do jakiego rodzaju sprzętu będziesz go najczęściej wykorzystywać. Jeśli potrzebujesz dokumentu dla laptopów i monitorów, prostszy wzór w zupełności wystarczy. Jeśli zaś zarządzasz flotą pojazdów lub ciężkim sprzętem, poszukaj bardziej rozbudowanych rozwiązań, które przewidują uwzględnienie takich detali jak przebieg pojazdu czy jego stan techniczny (np. poziom paliwa, stan ogumienia). Pamiętaj, że każdy, nawet najbardziej dopracowany wzór Word, jest tylko punktem wyjścia. Nie można ślepo ufać, że jeden szablon załatwi wszystkie sprawy. Należy go każdorazowo zweryfikować i dopasować do specyfiki konkretnej transakcji i polityki firmy.
Istotne jest, aby wybierając darmowy protokół zdawczo-odbiorczy sprzętu wzór word, korzystać z renomowanych źródeł. Pamiętaj, że w sieci roi się od „gotowców”, które mogą zawierać błędy lub być nieaktualne prawnie. Strony internetowe kancelarii prawnych, portali dla przedsiębiorców czy instytucji publicznych (jak na przykład wzory umów oferowane przez urzędy) to zawsze bezpieczny wybór. Dobrej jakości wzory są zazwyczaj jasno opisane, zawierają instrukcje wypełnienia i są zgodne z obowiązującymi przepisami. Jeżeli masz wątpliwości, zawsze możesz skonsultować wzór z prawnikiem lub osobą odpowiedzialną za dokumentację w firmie.
Na koniec, choć pobranie darmowego wzoru to świetny start, nie zapominaj o systematyczności w jego stosowaniu. Nawet najlepszy szablon nie ochroni Cię przed problemami, jeśli będzie leżał nieużywany w folderze "Pobrane". Ustanowienie wewnętrznej procedury obligującej do wypełniania protokołu przy każdym przekazaniu sprzętu to klucz do sukcesu. To trochę jak z ubezpieczeniem: nie myślisz o nim, dopóki nie przydarzy się wypadek. Ale kiedy się przydarzy, dziękujesz sobie, że pomyślałeś o nim wcześniej. Tak samo jest z protokołem. Czas poświęcony na jego wypełnienie zwraca się wielokrotnie, zwłaszcza gdy dochodzi do sytuacji spornej. Co więcej, możesz użyć specjalnego narzędzia np. do porównywania protokołów aby nie przepisywać całej treści protokołu ponownie, wystarczy jedynie sprawdzić czy faktyczne informacje się pokrywają i dopasować nowy protokół na podstawie wcześniejszego.
| Element Protokołu | Ważność | Potencjalne Ryzyko (brak) | Przykładowy Wpływ na Firmę (szacowany koszt lub utrata) |
|---|---|---|---|
| Nagłówek i numer | Ułatwia identyfikację | Trudność w archiwizacji | 2 godz. szukania dokumentu (ok. 100 zł) |
| Dane stron | Kluczowe do identyfikacji prawnej | Spory o własność, brak odpowiedzialności | 500-5000 zł na prawnika |
| Opis sprzętu (model, SN) | Zapobiega pomyłkom i podmianom | Utrata sprzętu lub niewłaściwe zwroty | 1000-5000 zł (koszt nowego sprzętu) |
| Stan techniczny + zdjęcia | Dowód uszkodzeń | Koszty napraw, nieuznane gwarancje | 500-3000 zł (koszt naprawy) |
| Akcesoria i wyposażenie | Gwarantuje kompletność zestawu | Brakujące elementy, konieczność zakupu | 100-500 zł (koszt akcesoriów) |
| Podpisy stron | Wiążący prawnie | Brak możliwości dochodzenia roszczeń | Bezpodstawna utrata sprzętu |