Problemy z wynajmem mieszkania w 2025: Poradnik dla wynajmujących

Redakcja 2025-06-13 09:56 | Udostępnij:

Marzysz o pasywnym dochodzie z wynajmu, a tu nagle życie staje się pasmem niespodzianek? Brzmi znajomo? Kiedy śnisz o spokoju i stałym przypływie gotówki, rzeczywistość potrafi sprowadzić na ziemię. Problemy z wynajmem mieszkania to zbiór wyzwań, od nierzetelnych lokatorów po gąszcz przepisów podatkowych, które mogą sprawić, że to, co miało być "złotą żyłą", okaże się kosztownym i stresującym przedsięwzięciem. Główną strategią minimalizowania tych problemów jest odpowiednie przygotowanie, stała edukacja i współpraca z ekspertami. Innymi słowy, profesjonalne zarządzanie nieruchomością to klucz do sukcesu.

Problemy z wynajmem mieszkania

Kiedy mowa o problemach z wynajmem, obraz często maluje się w pastelach nadziei, zanim zostanie bezlitośnie poprawiony ostrym pędzlem rzeczywistości. Należy pamiętać, że samo posiadanie nieruchomości to dopiero początek drogi, prawdziwym wyzwaniem jest jej efektywne i bezproblemowe wynajmowanie. Przykładowo, zdarza się, że pomimo solidnej umowy, najemcy niespodziewanie zapominają o jej warunkach, a interwencja w takiej sytuacji wymaga nie tylko cierpliwości, ale i odpowiednich narzędzi. Takie scenariusze podkreślają, jak ważne jest antycypowanie potencjalnych kłopotów i wdrażanie proaktywnych strategii.

Obszar problemu Średnia częstotliwość występowania (na 100 wynajmów) Orientacyjny koszt rozwiązania (w zł) Średni czas rozwiązania (w dniach) Typowe strategie zapobiegawcze
Zaległości czynszowe 25-30 500 - 5000 (bez egzekucji) 7 - 60 Weryfikacja najemców, kaucja, ubezpieczenie
Zniszczenia nieruchomości 10-15 1000 - 15000+ 14 - 90+ Dokładna protokołacja, inspekcje, kaucja
Problemy prawne/podatkowe 5-8 300 - 3000 (konsultacje) Zmienne Porady eksperckie, edukacja, oprogramowanie
Awarie i konserwacja 40-50 100 - 2000 (jednorazowa) 1 - 7 Fundusz remontowy, regularne przeglądy
Wysokie koszty utrzymania 30-35 Zmienne (sezonowe) Ciągłe Optymalizacja zużycia mediów, izolacja

Analizując powyższe dane, widać wyraźnie, że zarządzanie nieruchomością to ciągły proces, który wymaga uwagi i strategicznego planowania. Choć wynajem może być dochodowym przedsięwzięciem, zaniedbanie jakiegokolwiek z tych aspektów szybko przekłada się na nieoczekiwane wydatki i frustracje. Sukces tkwi w proaktywnym podejściu, czyli nie czekaniu, aż problem się pojawi, ale przygotowaniu na jego ewentualność z wyprzedzeniem.

Nierzetelni najemcy: windykacja, zaległości, zniszczenia – jak się zabezpieczyć?

Jednym z najboleśniejszych doświadczeń dla wynajmującego jest spotkanie z najemcą, który nie reguluje zobowiązań finansowych lub dewastuje nieruchomość. Ten problem z wynajmem mieszkania potrafi zachwiać płynnością finansową i zrujnować optymizm związany z inwestycją. Właściciel staje przed wyzwaniem nie tylko odzyskania należności, ale często też przywrócenia mieszkania do stanu używalności, co generuje kolejne koszty i stres.

Zobacz także: Ile Bierze Agencja Za Wynajem Mieszkania? 2025

Prawidłowa weryfikacja najemców jest pierwszym i najważniejszym krokiem w zapobieganiu tego typu sytuacjom. To coś więcej niż tylko krótka rozmowa i zebranie podstawowych danych. Powinno się rzetelnie sprawdzić tożsamość, historię zatrudnienia oraz, w miarę możliwości, referencje od poprzednich wynajmujących. Dostępne są również specjalistyczne bazy danych najemców, które choć nie zawsze są darmowe, mogą dostarczyć cennych informacji o potencjalnym lokatorze.

Zabezpieczeniem finansowym jest również kaucja. Standardowo powinna ona wynosić równowartość od jednego do trzech miesięcznych czynszów. Jej celem jest pokrycie ewentualnych zaległości oraz kosztów napraw zniszczeń, które przekraczają normalne zużycie. Kluczowe jest sporządzenie dokładnego protokołu zdawczo-odbiorczego, zarówno na początku, jak i na końcu najmu, wraz z obszerną dokumentacją fotograficzną. Ten dokument jest nieoceniony w przypadku sporów o zwrot kaucji, stanowiąc dowód na stan mieszkania przed i po najmie.

Gdy dochodzi do zaległości czynszowych, szybka i zdecydowana reakcja jest kluczowa. Nie należy czekać na eskalację problemu. Po upływie terminu płatności warto natychmiast skontaktować się z najemcą, przypominając o zobowiązaniu. Jeśli kontakt nie przynosi skutku, kolejnym krokiem jest wysłanie formalnego wezwania do zapłaty. Warto w tym miejscu zastanowić się nad ubezpieczeniem od utraty czynszu, które oferują niektóre firmy – to mechanizm, który daje poczucie bezpieczeństwa w niepewnych czasach.

Zobacz także: Czy Wynajem Mieszkania Trzeba Zgłosić do Spółdzielni?

W przypadku uporczywych zaległości, wynajmujący ma prawo do podjęcia kroków prawnych. Pierwszym z nich jest zazwyczaj złożenie wniosku o eksmisję, która, co trzeba jasno podkreślić, jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. W Polsce procedura eksmisji często trwa od kilku miesięcy do nawet ponad roku, zwłaszcza gdy lokatorowi przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Wynika to z przepisów prawa chroniących lokatorów, co choć jest zrozumiałe z punktu widzenia społecznego, stawia wynajmującego w trudnej sytuacji.

Co więcej, sama eksmisja nie rozwiązuje problemu długu. Wówczas należy podjąć kroki windykacyjne w celu odzyskania zaległości czynszowych. Może to być wezwanie do zapłaty przez firmę windykacyjną, a w ostateczności złożenie pozwu do sądu o zapłatę. Warto być przygotowanym na to, że procesy sądowe są czasochłonne i kosztowne, dlatego prewencja, w postaci gruntownej weryfikacji i solidnej umowy, jest znacznie lepszą opcją niż późniejsze leczenie objawów.

Zniszczenia w nieruchomości to kolejna drażliwa kwestia. Oczywiście, drobne zużycie jest normalne i należy do kosztów wynajmu. Jednak rażące zniszczenia, takie jak wybite szyby, zniszczone meble, czy uszkodzenia instalacji, są odpowiedzialnością najemcy. W takich sytuacjach należy precyzyjnie oszacować koszty napraw i potrącić je z kaucji. Jeśli kaucja jest niewystarczająca, tak samo jak w przypadku zaległości czynszowych, właściciel może dochodzić dalszych roszczeń na drodze sądowej.

Inwestycja w polisę ubezpieczeniową dla właścicieli nieruchomości, która obejmuje ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej najemców oraz ochronę przed wandalizmem, może okazać się zbawienna. Choć to dodatkowy koszt, w perspektywie poważnych uszkodzeń i nieprzewidzianych sytuacji, taka polisa staje się niezwykle wartościowym zabezpieczeniem. Niejednokrotnie koszty napraw po zniszczeniach mogą wielokrotnie przewyższyć roczną składkę ubezpieczeniową, dlatego warto rozważyć ten wydatek jako element długoterminowego planowania.

Problemy prawne i podatkowe wynajmu nieruchomości – co musisz wiedzieć?

Kwestie prawne i podatkowe to obszar, który dla wielu wynajmujących stanowi prawdziwą "minę lądową". Niewiedza lub bagatelizowanie przepisów może prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, w postaci kar i zaległych podatków. Problemy z wynajmem mieszkania w tym obszarze potrafią być zaskakująco skomplikowane, a błędy kosztowne.

W Polsce wynajem nieruchomości obwarowany jest licznymi przepisami prawnymi i podatkowymi. Najważniejszym z nich jest ustawa o ochronie praw lokatorów, która często faworyzuje najemcę. Umowa najmu jest kluczowym dokumentem, który musi być sporządzony precyzyjnie i zgodnie z obowiązującym prawem. Powinna ona określać wysokość czynszu, zasady rozliczania mediów, okres najmu, warunki wypowiedzenia, wysokość kaucji oraz odpowiedzialność stron za utrzymanie nieruchomości.

Szczególnym rodzajem umowy, który zyskał na popularności, jest najem okazjonalny. Oferuje on wynajmującemu większe bezpieczeństwo prawne, zwłaszcza w kontekście ewentualnej eksmisji. W ramach najmu okazjonalnego, najemca składa oświadczenie, że w przypadku wypowiedzenia umowy najmu będzie mógł zamieszkać w innym lokalu, a jego właściciel wyraża na to zgodę. To oświadczenie musi być podpisane notarialnie, co daje właścicielowi znacznie silniejszą pozycję prawną i przyspiesza ewentualną egzekucję eksmisji.

Warto również zwrócić uwagę na kwestie rozliczania mediów. Częstym błędem jest naliczanie ich ryczałtem, co może prowadzić do nieporozumień i niekontrolowanego zużycia. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest przepisanie umów na media bezpośrednio na najemcę lub rozliczanie ich na podstawie faktycznego zużycia, zgodnie ze wskazaniami liczników. Takie podejście minimalizuje ryzyko niedopłat i sporów.

W aspekcie podatkowym wynajem nieruchomości w Polsce wiąże się z obowiązkiem rozliczania się z urzędem skarbowym. Dwie główne formy opodatkowania to ryczałt od przychodów ewidencjonowanych oraz zasady ogólne (skala podatkowa). Ryczałt to prostsza forma, gdzie stawka podatku wynosi 8,5% do limitu przychodów, a następnie 12,5%. W tej formie nie ma możliwości odliczania kosztów uzyskania przychodu. Natomiast na zasadach ogólnych, wynajmujący rozlicza podatek dochodowy zgodnie z progami podatkowymi (12% i 32%), a co najważniejsze, może odliczać koszty związane z nieruchomością, takie jak koszty remontów, ubezpieczenia, czy amortyzacja.

Wybór odpowiedniej formy opodatkowania zależy od indywidualnej sytuacji wynajmującego i generowanych kosztów. Często, przy wysokich kosztach utrzymania nieruchomości, zasady ogólne okazują się bardziej korzystne, pomimo wyższej stawki podatku. Natomiast dla osób, które nie generują dużych kosztów i zależy im na prostocie rozliczenia, ryczałt jest lepszą opcją. Ważne jest, aby wybór formy opodatkowania nastąpił w odpowiednim terminie – zazwyczaj do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskany został pierwszy przychód z najmu.

Należy również pamiętać o terminach składania deklaracji podatkowych. Dla ryczałtowców jest to PIT-28, który składa się do końca lutego następnego roku podatkowego. W przypadku zasad ogólnych, rozliczenie następuje na druku PIT-36 lub PIT-37 (jeśli najem jest jedynym źródłem dochodu i rozliczasz się z wykorzystaniem zasady ogólnej z innych źródeł), również do końca kwietnia następnego roku podatkowego. Terminowe składanie deklaracji i regulowanie podatków to podstawa, aby uniknąć kar finansowych i nieprzyjemnych wizyt z urzędu skarbowego.

Złożoność przepisów prawnych i podatkowych sprawia, że wielu wynajmujących decyduje się na współpracę z profesjonalistami – doradcami podatkowymi lub biurami rachunkowymi. Ich wiedza i doświadczenie mogą zapobiec kosztownym błędom, zapewniając prawidłowe i zgodne z prawem rozliczenia. Ponadto, warto regularnie śledzić zmiany w przepisach, ponieważ polskie prawo podatkowe, jak to często bywa, jest dynamiczne i potrafi zaskoczyć.

Kalkulator ryczałtu dostępny na reditax.pl to przydatne narzędzie, które może pomóc w oszacowaniu potencjalnych zobowiązań podatkowych i dokonaniu wstępnej oceny opłacalności wybranej formy opodatkowania. Pamiętajmy, że każda inwestycja w wiedzę i konsultacje z ekspertami to inwestycja w spokój i bezpieczeństwo finansowe.

Zarządzanie nieruchomością: awarie, koszty, konserwacja – efektywne strategie

Zarządzanie nieruchomością na wynajem to jak prowadzenie małego przedsiębiorstwa – wymaga bieżącej uwagi, elastyczności i umiejętności szybkiego reagowania na niespodziewane zdarzenia. Awarie, konieczność bieżącej konserwacji i niespodziewane koszty to często powtarzające się problemy z wynajmem mieszkania, które potrafią wywrócić budżet do góry nogami i podważyć sensowność całego przedsięwzięcia. Oczywiście, zawsze znajdzie się żarówka, która „sama” się spali w najmniej odpowiednim momencie, ale odpowiednie strategie mogą zminimalizować chaos.

Podstawą efektywnego zarządzania jest proaktywny plan konserwacji. Zamiast czekać na awarie, warto regularnie przeglądać stan nieruchomości, co najmniej raz do roku. Kontrola instalacji elektrycznej, hydraulicznej, stanu ścian, podłóg, a także sprzętów AGD i RTV w mieszkaniu może pozwolić na wczesne wykrycie problemów i ich naprawę, zanim staną się poważnymi i kosztownymi uszkodzeniami. Przykładowo, nieszczelna uszczelka w kranie, choć na pozór błaha, może doprowadzić do zawilgocenia mebli, a nawet zalania sąsiada, generując znacznie większe koszty.

Posiadanie listy zaufanych fachowców (hydraulik, elektryk, złota rączka) to absolutna podstawa. Awaryjne sytuacje wymagają natychmiastowej reakcji, a szukanie specjalisty w popłochu jest często nieefektywne i prowadzi do wyższych kosztów. Warto mieć pod ręką kilka kontaktów, które sprawdzone są w działaniu, aby w razie potrzeby móc działać szybko i sprawnie. Przykładowo, kiedy pewnego razu w nocy pękła rura w wynajmowanym mieszkaniu, natychmiastowe wezwanie sprawdzonego hydraulika pozwoliło uniknąć większych strat i uchroniło relacje z najemcą od dodatkowego napięcia.

Tworzenie funduszu remontowego to rozsądne podejście do zarządzania finansami nieruchomości. Odłożenie niewielkiej kwoty z każdego czynszu, powiedzmy 5-10% na oddzielne konto, pozwoli zgromadzić środki na większe, nieprzewidziane wydatki. W ten sposób unikamy sytuacji, w której nagła awaria dachu czy konieczność wymiany pieca nagrzewnicowego nagle obciąża nasz budżet, tworząc dużą dziurę finansową. Dzięki funduszowi, tego typu „niespodzianki” są znacznie mniej dotkliwe dla portfela.

Koszty eksploatacji to również ważny aspekt zarządzania. Mamy tu na myśli opłaty za media, takie jak prąd, gaz, woda, ogrzewanie, a także opłaty administracyjne do wspólnoty mieszkaniowej czy spółdzielni. Z jednej strony, precyzyjne rozliczanie tych kosztów z najemcami (najlepiej na podstawie liczników) zapobiega niedopłatom i sporom. Z drugiej strony, właściciel powinien dbać o optymalizację tych kosztów, na przykład poprzez modernizację instalacji, poprawę izolacji, czy montaż energooszczędnych urządzeń. Te inwestycje, choć początkowo kosztowne, długoterminowo przynoszą wymierne oszczędności.

Warto także rozważyć możliwość zastosowania systemów inteligentnego domu. Chociaż to rozwiązanie droższe, umożliwia monitorowanie zużycia mediów, zdalne sterowanie ogrzewaniem czy oświetleniem, co może przyczynić się do znacznego obniżenia rachunków. Dla niektórych właścicieli to również narzędzie kontroli nad nieruchomością, dające poczucie większego bezpieczeństwa.

Dobra komunikacja z najemcą to podstawa. Należy jasno określić zasady zgłaszania awarii i utrzymywać regularny kontakt. Zdarzają się sytuacje, że drobne problemy, niezgłoszone na czas, rozrastają się do poważnych uszkodzeń. Przykładem jest tu niedziałający wentylator w łazience, który jeśli zostanie zbagatelizowany, może prowadzić do powstawania pleśni, co z kolei wymaga kosztownego i skomplikowanego czyszczenia. Regularne przypominanie najemcom o odpowiedzialności za utrzymanie czystości i dbanie o nieruchomość, zgodnie z umową, również minimalizuje ryzyko zniszczeń.

Rozważając outsourcing zarządzania nieruchomością do profesjonalnej firmy, właściciel przenosi na nią ciężar wielu obowiązków. Taka firma zajmie się poszukiwaniem najemców, zbieraniem czynszów, organizowaniem napraw, a także, w niektórych przypadkach, reprezentowaniem właściciela przed urzędami. Chociaż wiąże się to z dodatkowymi kosztami (zazwyczaj 5-10% czynszu), dla wielu wynajmujących jest to cena za spokój, oszczędność czasu i pewność, że nieruchomość jest zarządzana profesjonalnie.

Wyzwania i porady dotyczące wynajmu mieszkania w 2025 roku

Inwestycja w mieszkanie na wynajem zawsze była traktowana jako pewna przystań dla kapitału, ale dynamiczne zmiany na rynku, inflacja i nowe przepisy sprawiają, że rok 2025 przynosi nowe problemy z wynajmem mieszkania i wyzwania. Pytanie brzmi: czy nadal warto inwestować? Analiza wskaźnika zwrotu z inwestycji (ROI), cen nieruchomości i kwestii podatkowych staje się kluczowa, aby podjąć świadomą decyzję.

Rynek najmu w 2025 roku będzie prawdopodobnie nadal pod wpływem wysokiej inflacji, która wpływa na koszty utrzymania nieruchomości i możliwości waloryzacji czynszów. Wzrost stóp procentowych, choć stabilizuje się, nadal ma wpływ na dostępność kredytów hipotecznych, co pośrednio oddziałuje na liczbę osób poszukujących mieszkań na wynajem. Przewiduje się, że popyt na najem w dużych miastach utrzyma się na wysokim poziomie, zwłaszcza ze względu na brak stabilizacji cen na rynku wtórnym i pierwotnym oraz ograniczone możliwości zakupu własnego lokum dla młodszych pokoleń.

Ceny nieruchomości w 2025 roku, według prognoz rynkowych, mogą ulec dalszym niewielkim wzrostom, zwłaszcza w atrakcyjnych lokalizacjach. Wzrost ten jednak może być umiarkowany i niższy niż w latach poprzednich, co oznacza, że kupowanie mieszkania "na ślepo" przestaje być rentowne. Konieczna jest szczegółowa analiza lokalnego rynku, prognoz demograficznych i perspektyw rozwoju danego regionu. Inwestycje w nieruchomości w miastach z silnym rynkiem pracy i uczelniami wyższymi zawsze będą miały większe perspektywy niż w regionach o słabej kondycji ekonomicznej.

W kontekście podatkowym, rok 2025 nie przewiduje drastycznych zmian w przepisach dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych czy zasad ogólnych. Wciąż jednak należy bacznie obserwować debaty parlamentarne, gdyż ewentualne nowe rozwiązania legislacyjne mogą mieć wpływ na opłacalność najmu. Zwłaszcza w kontekście planowanych zmian w polityce mieszkaniowej i wsparcia dla najemców, które mogą wprowadzać nowe obostrzenia dla wynajmujących. Przykładowo, coraz częściej mówi się o możliwości wprowadzenia "limitów" waloryzacji czynszów lub zaostrzania przepisów dotyczących eksmisji, co bez wątpienia wpłynie na rynek.

Wartość ROI (zwrot z inwestycji) staje się kluczowym miernikiem. Aby go obliczyć, należy uwzględnić nie tylko koszt zakupu nieruchomości, ale także wszelkie opłaty notarialne, remonty początkowe, koszty utrzymania, ubezpieczenie, a także potencjalne okresy pustostanów. Przykładowo, jeśli nieruchomość kosztowała 500 000 zł, a generuje 25 000 zł rocznego dochodu netto (po odjęciu wszystkich kosztów, w tym podatków), to ROI wynosi 5%. Należy porównać ten wskaźnik z innymi formami inwestowania, aby ocenić opłacalność.

Kalkulator ryczałtu dostępny na reditax.pl może być niezastąpionym narzędziem w planowaniu finansowym na rok 2025. Pozwala on na szybkie oszacowanie wysokości podatku, co jest szczególnie istotne przy planowaniu wysokości czynszu i ocenie opłacalności inwestycji. Dzięki niemu wynajmujący może precyzyjnie przewidzieć swoje zobowiązania podatkowe i lepiej zarządzać finansami, unikając nieprzyjemnych niespodzianek na koniec roku podatkowego.

Zarządzanie nieruchomością w 2025 roku będzie również wymagało większej elastyczności i innowacyjności. Rosnąca konkurencja na rynku wynajmu, zwłaszcza w większych miastach, oznacza, że właściciele będą musieli oferować coś więcej niż tylko cztery ściany. Wysoki standard wykończenia, szybki internet, dostęp do udogodnień (np. miejsca parkingowego), a także elastyczność w kwestii długości najmu (krótki, średni, długi termin) mogą stać się atutem. Należy również pamiętać, że zmieniają się oczekiwania najemców, którzy coraz częściej zwracają uwagę na ekologiczne rozwiązania i nowoczesne technologie w budynkach.

Ostatnim, lecz równie ważnym aspektem, jest stała edukacja i monitorowanie rynku. Wynajmujący, który chce odnieść sukces w 2025 roku, musi być na bieżąco z trendami rynkowymi, zmianami w przepisach, a także rozwijać swoje umiejętności negocjacyjne i zarządzania kryzysowego. Korzystanie z usług profesjonalistów, udział w szkoleniach branżowych oraz wymiana doświadczeń z innymi wynajmującymi to klucz do minimalizowania ryzyka i osiągania stabilnych dochodów z nieruchomości.

Q&A

1. Jakie są najczęstsze problemy z wynajmem mieszkania?

Najczęstsze problemy obejmują nierzetelnych najemców (zaległości czynszowe, zniszczenia), złożoność przepisów prawnych i podatkowych, a także bieżące zarządzanie nieruchomością, takie jak awarie, konserwacja i optymalizacja kosztów. Każdy z tych obszarów wymaga uwagi i proaktywnego podejścia.

2. Jak zabezpieczyć się przed nierzetelnymi najemcami?

Kluczowe jest gruntowne zweryfikowanie potencjalnych najemców (historia zatrudnienia, referencje). Pomaga również spisanie dokładnej umowy najmu (szczególnie najmu okazjonalnego), pobieranie adekwatnej kaucji oraz dokładna protokołacja stanu nieruchomości przed i po najmie. Warto też rozważyć ubezpieczenie od utraty czynszu i odpowiedzialności cywilnej najemcy.

3. Co powinienem wiedzieć o kwestiach prawnych i podatkowych wynajmu?

Należy znać i stosować się do ustawy o ochronie praw lokatorów. Ważne jest precyzyjne sporządzenie umowy najmu. W kwestiach podatkowych kluczowy jest wybór między ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych a zasadami ogólnymi, co powinno być dopasowane do indywidualnej sytuacji właściciela. Regularne konsultacje z doradcą podatkowym są wskazane.

4. Jak efektywnie zarządzać nieruchomością, aby uniknąć problemów?

Podstawą jest proaktywny plan konserwacji i regularne przeglądy stanu nieruchomości. Należy mieć listę zaufanych fachowców, stworzyć fundusz remontowy na nieprzewidziane wydatki oraz optymalizować koszty eksploatacji (np. poprzez dokładne rozliczanie mediów). Kluczowa jest również dobra komunikacja z najemcą i szybka reakcja na zgłaszane problemy.

5. Czy inwestowanie w mieszkanie na wynajem w 2025 roku jest nadal opłacalne?

Tak, ale wymaga to dogłębnej analizy. Należy brać pod uwagę aktualne ceny nieruchomości, przewidywane stopy zwrotu (ROI), dynamiczne zmiany na rynku oraz potencjalne nowe regulacje prawne i podatkowe. Opłacalność w dużej mierze zależy od lokalizacji nieruchomości oraz strategicznego i elastycznego zarządzania, dopasowując się do zmieniających się oczekiwań najemców.