Montaż drzwi przy ścianie 2025: poradnik krok po kroku

Zastanawiasz się, jak sprawić, by montaż drzwi przy ścianie przebiegł gładko i bez niepotrzebnych komplikacji? Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się to złożone zadanie, montaż drzwi przy ścianie tak naprawdę sprowadza się do kilku kluczowych etapów i wymaga precyzji. Czy wiesz, że odpowiednie przygotowanie otworu drzwiowego jest równie ważne, jak sam montaż? Zaraz zagłębimy się w detale.

• Kompletny przewodnik po montażu drzwi przy ścianie
• Przygotowanie otworu drzwiowego przed montażem
• Montaż ościeżnicy drzwiowej krok po kroku
• Montaż skrzydła drzwiowego i regulacja
• Q&A

Zacznijmy od spojrzenia na to, jak różne aspekty wpływają na ostateczny efekt montażu drzwi. Z zebranych informacji wynika, że rodzaj ościeżnicy, stan ściany oraz staranność wykonania mają kluczowe znaczenie.

Jak widać, drobne detale mogą mieć ogromne znaczenie. Odpowiedni wybór drzwi i ościeżnicy to dopiero początek. Diabeł tkwi w szczegółach, a dokładne przygotowanie miejsca pracy jest fundamentem sukcesu. Zbyt duży otwór można stosunkowo łatwo skorygować zaprawą, ale zbyt mały, zwłaszcza w przypadku ścian nośnych, może stanowić prawdziwe wyzwanie.

Kompletny przewodnik po montażu drzwi przy ścianie

Montaż drzwi wewnętrznych to zadanie, które może być satysfakcjonujące i niekoniecznie wymaga wynajmowania ekipy fachowców. Nasze mieszkanie to przestrzeń, która w dużej mierze definiowana jest przez drzwi, tworzące intymne strefy i umożliwiające płynne przejścia. Samodzielne zamontowanie drzwi pokojowych jest w zasięgu ręki, o ile będziemy przestrzegać pewnych, niezmiennych zasad.

Zobacz także: Montaż drzwi na krzywej ścianie: porady eksperta 2025

Decydując o lokalizacji drzwi wewnętrznych, zastanówmy się nad funkcją danego pomieszczenia. W łazience czy sypialni, gdzie prywatność jest priorytetem, montaż drzwi o pełnej konstrukcji, bez przeszkleń, wydaje się najbardziej logicznym wyborem. Chronią one przed niechcianymi spojrzeniami i zapewniają spokój. Z drugiej strony, w pomieszczeniach takich jak salon, jadalnia czy domowy gabinet, aż prosi się o wykorzystanie modeli przeszklonych, które wprowadzają światło i optycznie powiększają przestrzeń.

Przeszklone drzwi nie tylko łączą wizualnie, ale też pozwalają mieć na oku domowe zacisze, nawet będąc po drugiej stronie. Warto pomyśleć nie tylko o wyglądzie, ale i o praktycznych aspektach. Na rynku dostępne są drzwi o podwyższonej izolacyjności akustycznej, które potrafią znacząco poprawić komfort życia, gwarantując upragnioną ciszę i spokój w danym pokoju.

Współczesne trendy wnętrzarskie często skłaniają nas ku prostocie i wyrazistości, co znajduje odzwierciedlenie w popularności białych i czarnych drzwi wewnętrznych. Te minimalistyczne opcje doskonale współgrają zarówno z jasnymi, jak i ciemnymi ścianami, wprowadzając do wnętrz nutę industrialnego charakteru. Niezależnie od wyboru koloru czy typu, każdy montaż drzwi wewnętrznych wymaga starannego przygotowania i dbałości o detale.

Zobacz także: Ile Kosztuje Montaż Drzwi Wewnętrznych w 2025?

Przed przystąpieniem do faktycznego montażu, przemyślenie wszystkich tych kwestii, od funkcji pomieszczenia, przez stopień prywatności, aż po estetykę i praktyczne właściwości drzwi, jest kluczowe. Tylko w ten sposób będziemy mogli dokonać świadomego wyboru i zapewnić sobie drzwi, które będą służyć przez lata, zarówno pod względem wizualnym, jak i funkcjonalnym. Prawidłowy montaż drzwi przy ścianie zaczyna się na długo przed pierwszym wierceniem czy wkręcaniem.

Z doświadczenia wiem, że nawet najlepiej wyglądające drzwi mogą stracić swój urok, jeśli ich montaż nie będzie wykonany z należytą precyzją. To trochę jak z dobrym kucharzem – nawet najlepsze składniki nie zastąpią umiejętności i staranności przygotowania potrawy. Tak samo jest z drzwiami i ich montażem; szczegóły mają znaczenie, a pominięcie nawet jednego małego kroku może zemścić się w przyszłości w postaci problemów z użytkowaniem.

Warto również pamiętać o przyszłościowych rozwiązaniach. Jeśli w planach mamy na przykład montaż systemów inteligentnego domu, które obejmują sterowanie drzwiami, warto pomyśleć o tym już na etapie wyboru. Nie wszystkie modele drzwi i ościeżnic są przystosowane do późniejszego wyposażenia w automatykę czy systemy dostępu, a uwzględnienie tego na początku może zaoszczędzić sporo nerwów i pieniędzy w przyszłości.

Rozważmy również koszt. Cena montażu drzwi wewnętrznych przez profesjonalistę może wahać się w zależności od regionu, typu drzwi i złożoności pracy, ale zazwyczaj wynosi od 200 do 600 złotych za sztukę. Samodzielny montaż, choć oszczędza pieniądze na robociźnie, wymaga inwestycji w odpowiednie narzędzia, jeśli ich nie posiadamy, oraz poświęcenia czasu. Jednak satysfakcja z dobrze wykonanej pracy własnymi rękami jest bezcenna.

Na koniec tego wprowadzenia, zanim zagłębimy się w techniczne szczegóły, ważne jest, abyśmy zrozumieli, że montaż drzwi przy ścianie to proces. Proces, który wymaga planowania, odpowiedniego przygotowania, a także cierpliwości i precyzji na każdym etapie. Traktujmy to jak projekt, którego pomyślne zakończenie przyniesie nam nie tylko funkcjonalne drzwi, ale też poczucie dobrze spełnionego zadania.

Przygotowanie otworu drzwiowego przed montażem

Prawidłowe przygotowanie otworu w ścianie to absolutna podstawa udanego montażu drzwi. To tak, jakby budować dom – solidny fundament decyduje o trwałości całej konstrukcji. Wymiary otworu nie są uniwersalne i zależą bezpośrednio od typu ościeżnicy, na którą się zdecydujemy. Jeśli wybieramy popularną i praktyczną ościeżnicę regulowaną, która pozwala dopasować się do różnej grubości ścian, nasz otwór powinien być zazwyczaj o około 8-9 cm większy od nominalnego rozmiaru skrzydła drzwi. To zapas niezbędny do właściwego montażu i późniejszej regulacji.

W przypadku ościeżnicy stałej, która ma ściśle określone wymiary i jest montowana równo ze ścianą, zapas ten jest mniejszy – około 5-6,5 cm w stosunku do szerokości skrzydła. Te różnice wynikają z konstrukcji obu typów ościeżnic i sposobu ich mocowania. Właściwe wymiarowanie otworu na tym etapie eliminuje wiele potencjalnych problemów w przyszłości, oszczędzając czas i nerwy.

Co, jeśli, mimo naszych starań, otwór okaże się za duży? Spokojnie, to zazwyczaj łatwiejsza sytuacja do rozwiązania. Nadmiar przestrzeni można wypełnić zaprawą, starannie wyrównując krawędzie i doprowadzając otwór do pożądanych wymiarów. Kluczem jest tu precyzja i cierpliwość. Pamiętajmy, że ta powierzchnia będzie widoczna i powinna być gładka, aby ościeżnica dobrze przylegała.

Znacznie trudniejszym scenariuszem jest otwór zbyt mały. Powiększanie go, zwłaszcza w murowanych ścianach, wymaga delikatnego podkuwania. Proces ten musi być przeprowadzony z niezwykłą ostrożnością, aby nie uszkodzić struktury ściany. Co więcej, w przypadku ścian nośnych, takie prace mogą być niedozwolone lub wymagać konsultacji ze specjalistą i uzyskania zgody, ponieważ naruszenie konstrukcji budynku może mieć poważne konsekwencje.

Dlatego też, przed jakąkolwiek ingerencją w ścianę, upewnijmy się, z jakim typem ściany mamy do czynienia i czy planowane powiększenie otworu jest w ogóle bezpieczne. Jeśli nie jesteśmy pewni, lepiej skonsultować się z fachowcem. Po ostatecznym ukształtowaniu otworu, bez względu na to, czy było to powiększanie, zmniejszanie czy tylko wyrównywanie, zamontowaniem ościeżnicy powinna poprzedzać precyzyjna inspekcja wymiarów.

Standardowa zasada mówi, że otwór drzwiowy powinien być o około 2 cm szerszy i 1,5 cm wyższy od samej ościeżnicy. Te centymetry wydają się niewiele, ale są kluczowe dla swobodnego osadzenia ościeżnicy i możliwości jej wypoziomowania oraz unieruchomienia. Kolejnym, często niedocenianym krokiem, jest wygładzenie powierzchni wewnątrz otworu drzwiowego. Gładkie i równe ściany w miejscu montażu ościeżnicy zapewniają lepsze przyleganie i stabilność, co przekłada się na trwałość całego montażu drzwi przy ścianie.

Moja rada z placu budowy: nie spiesz się na tym etapie. Lepiej poświęcić dodatkowe pół godziny na dokładne pomiary i wyrównanie, niż potem borykać się z krzywo osadzoną ościeżnicą, którą trudno będzie skorygować. To fundament, na którym opiera się cała reszta pracy.

Przygotowanie otworu to nie tylko kwestia wymiarów, ale także czystości. Upewnij się, że w otworze nie ma gruzu, pyłu czy innych zanieczyszczeń, które mogłyby utrudnić prawidłowe osadzenie i stabilizację ościeżnicy. Każdy niechciany element może wpłynąć na szczelność i prostoliniowość montażu.

Pamiętaj również o tym, aby przed docelowym zamontowaniem ościeżnicy przygotować sobie miejsce do pracy. Wszystkie potrzebne narzędzia i materiały powinny być pod ręką. Chaos na tym etapie może prowadzić do błędów i opóźnień, a przecież chcemy, aby nasz projekt zakończył się sukcesem. Przygotowanie otworu drzwiowego to kluczowy pierwszy krok do solidnego montażu drzwi przy ścianie.

Studium przypadku: Kiedyś widziałem montaż, gdzie otwór był "na styk". Montujący dosłownie wpychał ościeżnicę na siłę. Efekt? Skrzywiona ościeżnica, która po kilku miesiącach pękła w narożnikach. Cienka różnica w wymiarach robi gigantyczną różnicę w praktyce. Zostawienie odpowiedniego luzu to nie fanaberia, a konieczność.

Warto także zwrócić uwagę na materiał ściany. Otwory w ścianach gipsowo-kartonowych wymagają zastosowania specjalnych wzmocnień i odpowiednich kołków rozporowych, które zapewnią stabilność montażu. Beton i cegła są bardziej wyrozumiałe pod tym względem, ale i tu precyzja jest niezbędna. Każdy typ ściany ma swoje specyficzne wymagania, które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem prac.

Zakończenie etapu przygotowania otworu to moment, w którym możemy odetchnąć z ulgą i upewnić się, że pierwszy, fundamentalny krok został wykonany prawidłowo. To od tego zależy stabilność, funkcjonalność i estetyka naszych nowo zamontowanych drzwi.

Montaż ościeżnicy drzwiowej krok po kroku

Kiedy otwór drzwiowy jest już perfekcyjnie przygotowany – odpowiednio zwymiarowany, gładki i czysty – przychodzi czas na kluczowy etap: montaż ościeżnicy. To właśnie ona stanowi szkielet, do którego będziemy mocować skrzydło drzwi. Ościeżnicę, zazwyczaj dostarczoną w kilku elementach do złożenia, najpierw składamy zgodnie z instrukcją producenta. Następnie delikatnie umieszczamy ją w przygotowanej wnęce w ścianie. Ten moment jest trochę jak balansowanie – ościeżnica powinna swobodnie wejść, ale jednocześnie nie mieć nadmiernego luzu.

Po wsadzeniu ościeżnicy do otworu, czas na weryfikację jej położenia. To tu do gry wchodzą nasi niezawodni pomocnicy: kątownik i poziomica. Za pomocą kątownika sprawdzamy, czy narożniki ościeżnicy tworzą idealny kąt prosty, zarówno w poziomie, jak i pionie. Poziomicą weryfikujemy pionowe i poziome ustawienie poszczególnych elementów ościeżnicy. Pamiętajmy, że nawet minimalne odchylenia mogą wpłynąć na prawidłowe działanie drzwi w przyszłości.

Jeśli wstępne ustawienie jest satysfakcjonujące, ościeżnicę należy tymczasowo unieruchomić za pomocą rozpórek. To sprytne narzędzia, często wykonane z drewna lub metalu, które wkładamy w poprzek ościeżnicy, delikatnie ją rozprężając. Wkładamy je od góry, równomiernie rozmieszczając wzdłuż wysokości. Podczas wkładania rozpórek, cały czas monitorujemy położenie ościeżnicy za pomocą poziomicy i kątownika, aby upewnić się, że pion, poziom i kąty proste pozostają niezmienne. To krytyczny moment, który decyduje o finalnym kształcie i stabilności. Moja rada: lepiej użyć kilku rozpórek niż za mało, zapewnią one lepsze usztywnienie.

W tym punkcie, po wstępnym unieruchomieniu ościeżnicy, warto jeszcze raz, przed docelowym mocowaniem, sprawdzić odległość między bokami ościeżnicy na wysokości zawiasów i na wysokości zamka. Upewnijmy się, że odległość ta jest stała i odpowiada wymiarom naszego skrzydła plus minimalny luz roboczy. Idealna szczelina pomiędzy skrzydłem drzwi a ościeżnicą powinna wynosić około 3-4 mm. Taki luz zapewnia swobodne otwieranie i zamykanie, a jednocześnie minimalizuje straty ciepła i hałasu.

Kolejnym krokiem jest przejście do docelowego mocowania ościeżnicy do ściany. Polega ono na wywierceniu otworów w ościeżnicy (zazwyczaj są one już przygotowane przez producenta lub należy je wykonać samodzielnie w wyznaczonych miejscach) oraz w ścianie. W wywiercone otwory w ścianie wprowadzamy odpowiednie kołki rozporowe – ich rodzaj zależy od materiału ściany. Do drewna użyjemy wkrętów, do betonu czy cegły specjalnych kołków z wkrętami.

Kołki i wkręty wkręcamy przez ościeżnicę w przygotowane otwory w ścianie. Pamiętajmy, aby dokręcać je delikatnie, stopniowo. Zbyt mocne przykręcenie, zwłaszcza w miękkich materiałach jak płyta MDF, z której często wykonana jest ościeżnica, może spowodować odkształcenia, a nawet uszkodzenie ramy. Wkręcamy na tyle mocno, aby ościeżnica była stabilnie osadzona, ale jednocześnie nie „ciągnięta” przez śrubę. Proces ten wymaga wyczucia i stopniowego dokręcania.

Po osadzeniu wszystkich kołków, ponownie sprawdzamy poziomicą i kątownikiem, czy ościeżnica nie zmieniła swojego położenia podczas dokręcania. W razie potrzeby, delikatnie korygujemy. Pamiętajmy, że drobne korekty na tym etapie są znacznie łatwiejsze niż później. Kiedy ościeżnica jest już solidnie zamocowana i sprawdzona, możemy przejść do wypełnienia przestrzeni między ościeżnicą a ścianą pianką montażową. To ważny element montażu ościeżnicy, który zapewnia jej stabilność, izolację termiczną i akustyczną.

Piankę aplikujemy ostrożnie, wypełniając szczelinę w około 50-60%, ponieważ pianka znacznie zwiększa swoją objętość podczas utwardzania. Zbyt duża ilość pianki może wypchnąć ościeżnicę, powodując jej odkształcenie. To typowy błąd nowicjuszy i, mówiąc wprost, potrafi nieźle narobić bigosu. Po aplikacji pianki pozostawiamy ościeżnicę do wyschnięcia przez czas wskazany na opakowaniu pianki – zazwyczaj jest to kilka godzin, a pełne utwardzenie następuje po 24 godzinach.

W tym czasie absolutnie nie demontujemy rozpórek! To one utrzymują ościeżnicę w prawidłowej pozycji, dopóki pianka całkowicie nie stwardnieje i nie stanie się solidnym spoiwem. Usunięcie rozpórek zbyt wcześnie to jak wyjęcie cementu z muru zanim ten zwiąże – skutki mogą być katastrofalne dla całego montażu ościeżnicy.

Po wyschnięciu pianki, ostrożnie usuwamy jej nadmiar nożykiem do tapet lub specjalnym narzędziem. Wygładzamy powierzchnię pianki tak, aby była równa ze ścianą i ościeżnicą. Dopiero wtedy możemy ostrożnie zdemontować rozpórki. I w ten sposób mamy solidnie zamontowaną ościeżnicę, gotową na przyjęcie skrzydła drzwiowego.

Pamiętaj, że każdy producent może mieć nieco inne wytyczne dotyczące montażu swojej ościeżnicy. Zawsze warto zapoznać się z instrukcją dołączoną do zakupionego produktu. Prawidłowy montaż ościeżnicy to 70% sukcesu w całym procesie montażu drzwi.

Montaż skrzydła drzwiowego i regulacja

Po etapie solidnego osadzenia ościeżnicy, przyszedł moment na wisienkę na torcie – montaż skrzydła drzwiowego. Jeśli ościeżnica została zamontowana z należytą precyzją, ten etap powinien przebiec gładko. Pierwszym krokiem jest zawieszenie skrzydła na zawiasach ościeżnicy. Zazwyczaj odbywa się to poprzez nałożenie trzpieni zawiasów skrzydła na gniazda zawiasów w ościeżnicy. To wymaga nieco zręczności i, w przypadku cięższych skrzydeł, pomocy drugiej osoby.

Gdy skrzydło jest już zawieszone, delikatnie sprawdzamy, czy swobodnie się otwiera i zamyka. Obserwujemy, czy nie ociera o podłogę, progi, ani o boki ościeżnicy. Na tym etapie wszelkie niedociągnięcia w montażu ościeżnicy wyjdą na jaw. To ten moment, w którym serce podskakuje – czy wszystko poszło zgodnie z planem? Jeśli drzwi działają płynnie i bez oporu, możemy przejść do regulacji. Jeśli napotykamy na problemy, czeka nas… regulacja, często bardziej zaawansowana.

Regulacja drzwi ma na celu idealne dopasowanie skrzydła do ościeżnicy i zapewnienie płynnego działania. Większość nowoczesnych zawiasów umożliwia regulację w trzech płaszczyznach: góra/dół, lewo/prawo oraz głębokość. Regulacja góra/dół pozwala na podniesienie lub opuszczenie skrzydła, co jest przydatne, gdy drzwi ocierają o podłogę. Regulacja lewo/prawo pozwala na przesunięcie skrzydła w poziomie, korygując odstęp od bocznych krawędzi ościeżnicy.

Regulacja głębokości, czyli docisku skrzydła do ościeżnicy, ma wpływ na szczelność drzwi. Narzędzia do regulacji zazwyczaj dostarczane są wraz z drzwiami lub ościeżnicą. Zazwyczaj są to klucze imbusowe lub specjalne wkrętaki. Proces regulacji polega na delikatnym obracaniu śrub regulacyjnych na poszczególnych zawiasach, aż do uzyskania optymalnego położenia skrzydła. Robimy to stopniowo, po kilka obrotów na każdym zawiasie, a po każdej zmianie sprawdzamy, jak zachowuje się skrzydło.

Pamiętaj, że regulację zaczynamy od góry. Najpierw ustawiamy położenie górnych zawiasów, a następnie dostosowujemy dolne. Czasami, w przypadku dużych skrzydeł, konieczna jest kilkukrotna iteracja regulacji, aż do osiągnięcia idealnego efektu. Cierpliwość jest tu cnotą, a pośpiech może skutkować niedokładną regulacją i późniejszymi problemami z użytkowaniem drzwi.

Po wyregulowaniu położenia skrzydła, warto sprawdzić docisk drzwi do uszczelki w ościeżnicy (jeśli ościeżnica jest w nią wyposażona). Dobre doszczelnienie zapewnia lepszą izolację akustyczną i termiczną. Można to zrobić, wkładając cienką kartkę papieru między skrzydło a ościeżnicę w różnych punktach obwodu i próbując ją wyciągnąć przy zamkniętych drzwiach. Jeśli kartka stawia opór, docisk jest prawidłowy. Jeśli wypada swobodnie, konieczna jest regulacja głębokości na zawiasach lub, w niektórych przypadkach, na samej ościeżnicy (jeśli producent to przewidział).

Ostatnim elementem montażu skrzydła drzwiowego jest montaż klamek i zamków. To proste zadanie, które zazwyczaj polega na skręceniu kilku elementów zgodnie z instrukcją producenta. Upewnijmy się, że klamka swobodnie się porusza i rygl zamka działa płynnie, bez zacięć. Po zamontowaniu klamki i zamka, możemy wreszcie w pełni cieszyć się funkcjonalnością naszych nowo zamontowanych drzwi.

W przypadku drzwi z progiem, po zamontowaniu skrzydła drzwiowego należy również sprawdzić i w razie potrzeby wyregulować szczelinę między dolną krawędzią skrzydła a progiem. Zbyt duża szczelina osłabia izolację, zbyt mała może powodować ocieranie. Standardowo wynosi ona kilka milimetrów.

Jeśli napotykasz na opór podczas otwierania lub zamykania drzwi, spróbuj zidentyfikować źródło problemu. Czy ociera skrzydło o podłogę? O boki ościeżnicy? Czy zawiasy wydają nieprzyjemne dźwięki? Każdy z tych problemów ma swoje rozwiązanie w regulacji lub, w rzadszych przypadkach, wynika z błędów w wcześniejszych etapach montażu.

Niektórzy producenci drzwi oferują dedykowane narzędzia lub zestawy do regulacji swoich produktów. Warto sprawdzić, czy Twój zestaw zawiera takie elementy i zapoznać się z instrukcją ich używania. Często są one bardzo intuicyjne i ułatwiają precyzyjną regulację.

Pamiętaj, że montaż drzwi przy ścianie to proces wymagający uwagi na każdym etapie. Poświęcenie czasu na precyzyjne przygotowanie otworu i ościeżnicy znacznie ułatwi montaż skrzydła drzwiowego i jego późniejszą regulację. Jeśli jednak czujesz się niepewnie, zawsze możesz skorzystać z pomocy profesjonalisty. Czasem warto zainwestować w fachowca, aby mieć pewność, że praca zostanie wykonana prawidłowo i drzwi będą służyć nam przez wiele lat.

Q&A

Jakie narzędzia są niezbędne do montażu drzwi?

Podstawowe narzędzia to m.in. poziomica, miarka, wiertarka, śrubokręt (lub wkrętarka), piła do drewna (jeśli konieczne jest skrócenie ościeżnicy), pistolet do pianki montażowej, młotek, dłuto (do prac przy otworze drzwiowym), kątownik oraz nóż do tapet.

Czy mogę zamontować drzwi wewnętrzne samodzielnie?

Tak, montaż drzwi wewnętrznych jest zadaniem, które można wykonać samodzielnie, posiadając odpowiednie narzędzia i wiedzę. Kluczem jest precyzja, cierpliwość i przestrzeganie instrukcji producenta. Jeśli jednak nie czujesz się na siłach, lepiej powierzyć to zadanie specjaliście.

Co zrobić, gdy otwór drzwiowy jest za duży?

Jeśli otwór drzwiowy jest za duży, można go zmniejszyć, wypełniając nadmiarową przestrzeń zaprawą tynkarską. Należy to zrobić starannie, wyrównując powierzchnię tak, aby była gładka i prosta, gotowa na przyjęcie ościeżnicy.

Jaka powinna być szczelina między skrzydłem drzwi a ościeżnicą?

Optymalna szczelina między skrzydłem drzwi a ościeżnicą wynosi zazwyczaj około 3-4 milimetrów. Taka odległość zapewnia swobodne otwieranie i zamykanie drzwi, a jednocześnie pomaga w zachowaniu izolacyjności.

Ile czasu zajmuje montaż jednych drzwi wewnętrznych?

Czas montażu jednych drzwi wewnętrznych może się różnić w zależności od doświadczenia montującego, typu drzwi i ościeżnicy, a także stanu otworu drzwiowego. Orientacyjnie, dla osoby z niewielkim doświadczeniem, może to zająć od 3 do 5 godzin. Profesjonalista zazwyczaj potrzebuje mniej czasu.