Wężownica do kominka – TURBODYM/W/W odzysk ciepła

Wężownica do kominka to sprytne urządzenie, które montujesz na wylocie spalin, by przechwycić uciekające ciepło i skierować je do wody użytkowej lub grzejników. Dzięki niej spaliny z wkładu kominkowego nie marnują energii, a ty zyskujesz tanią alternatywę dla kotła. W tym artykule omówimy montaż na wylocie, odzysk ciepła, zastosowanie do ciepłej wody, integrację z centralnym ogrzewaniem, ekonomię bez paliwa oraz instalację i zalety w systemie kominowym. Dowiesz się krok po kroku, jak to działa i dlaczego warto to rozważyć przy twoim kominku.

• Montaż wężownicy na wylocie spalin
• Odzysk ciepła ze spalin kominka
• Wężownica do ciepłej wody użytkowej
• Integracja wężownicy z systemem CO
• Ekonomia wężownicy bez dodatkowego opału
• Instalacja wężownicy w kominie
• Zalety wężownicy w systemie kominowym
• Pytania i odpowiedzi: Wężownica do kominka

Montaż wężownicy na wylocie spalin

Montaż wężownicy zaczyna się od wyboru modelu pasującego do średnicy rurki spalinowej twojego wkładu kominkowego, zazwyczaj 150-200 mm. Najpierw odłącz przewód kominowy i zamocuj nasadę bezpośrednio na wyjściu spalin. W środku wężownica z miedzianych lub stalowych rurek, o długości 6-8 metrów, owinięta spiralnie, absorbuje ciepło. Podłączasz potem wlot i wylot do obiegu wodnego. Całość trwa 2-4 godziny dla wprawnego majsterkowicza. Upewnij się, że izolacja termiczna chroni przed stratami.

Krok po kroku montażu:

• Wyłącz kominek i ostudź spaliny, by uniknąć oparzeń.
• Odkręć istniejący odcinek rury kominowej nad wkładem.
• Wsuń wężownicę na wylot spalin, uszczelnij silikonem wysokotemperaturowym.
• Podłącz króćce wodne do pompy obiegowej.
• Sprawdź szczelność układu pod ciśnieniem 1,5 bara.
• Zaizoluj całość matą ceramiczną o grubości 50 mm.

Warianty montażu zależą od typu kominka – w otwartych paleniskach wężownica musi być dłuższa, by złapać więcej ciepła. Dla wkładów z płaszczem wodnym integracja jest prostsza, bo dzielisz obieg. Temperatura spalin na wlocie sięga 250-350°C, więc materiał musi wytrzymać 500°C. Po montażu spaliny wychodzą chłodniejsze o 80-120°C. Testuj system paląc suchym drewnem bukowym.

Zobacz także: Jaki Komin Zewnętrzny Do Pieca Pellet?

Wybór średnicy i materiałów

Do kominków o mocy 8-12 kW bierz wężownicę z rurką 25 mm średnicy wewnętrznej. Miedź przewodzi ciepło 8 razy lepiej niż stal, ale stal nierdzewna AISI 316 jest tańsza i odporna na kondensat. Koszt zestawu to 1500-2500 zł. Tabela poniżej pokazuje porównanie:

Po tych krokach twój kominek staje się efektywniejszy od razu.

Odzysk ciepła ze spalin kominka

Spaliny z kominka niosą 20-30% energii z opału, wychodząc w temperaturze 200-400°C. Wężownica owija się wokół strumienia spalin, przekazując ciepło do wody krążącej w rurkach. Woda podgrzewa się z 10°C do 55-65°C w jednym przejściu. Straty konwekcyjne maleją dzięki turbulencjom w spirali. Efektywność odzysku sięga 25% przy spalaniu 3 kg drewna na godzinę. To jak złapanie dymu zanim ucieknie kominem.

Zobacz także: Jak pobrać protokół kominiarski z CEEB – krok po kroku

Proces odzysku działa na zasadzie wymiennika ciepła przeciwprądowego. Gorące gazy ogrzewają zewnętrzną stronę rurek, woda płynie przeciwnie. Różnica temperatur na końcach to klucz do sprawności – im większa, tym lepiej. Przy mocy wkładu 10 kW odzyskujesz 2-3 kW. Wilgoć ze spalin kondensuje lekko, co czyści wnętrze. Monitoruj pH kondensatu, by nie korodował.

Etapy odzysku ciepła:

• Spaliny wchodzą na 300°C, kontakt z rurkami.
• Ciepło przechodzi przez ściankę 1 mm grubości.
• Woda nabiera energii, gęstość spada, pompa pcha dalej.
• Na wylocie spaliny 180°C, woda 60°C.
• Ciepło trafia do bojlera lub grzejników.
• Cykl powtarza się co 20-30 minut palenia.

Dane z testów pokazują, że przy 5 godzinach palenia dziennie odzyskujesz 15-20 kWh ciepła. To równowartość 2-3 kg gazu ziemnego. Dla suchych liściastych gatunków efektywność rośnie. Unikaj mokrego drewna, bo para blokuje transfer. Wężownica radzi sobie z pyłem dzięki samoczyszczeniu.

Wężownica do ciepłej wody użytkowej

Podłącz wężownicę do bojlera CWU o pojemności 100-200 litrów, a będziesz miał ciepłą wodę bez gazu czy prądu. Woda z kranu miesza się z podgrzaną w obiegu, dając 45-55°C na bieżąco. Przy 4-osobowej rodzinie wystarcza na 2 prysznice po paleniu. Obieg wymusza mała pompa 20 W, zużywająca grosze. Integracja z istniejącym podgrzewaczem podnosi temperaturę o 20°C.

Zalewasz bojler zimną wodą, pompa krąży przez wężownicę podczas palenia. Ciepło ze spalin grzeje priorytetowo CWU. Zawór mieszający chroni przed przegrzaniem. W lecie to jedyne źródło ciepłej wody. Średnio 10 kWh dziennie z 4 godzin palenia. Smak wody nie zmienia się, bo wymiennik jest szczelny.

Instalacja do CWU krok po kroku:

• Wybierz bojler z dwoma wężownicami, górna dla kominka.
• Podłącz wylot wężownicy do górnego króćca bojlera.
• Wlot do dolnego, z zaworem bezpieczeństwa 7 bar.
• Dodaj termostat na 60°C max.
• Uruchom pompę timerem zsynchronizowanym z paleniem.
• Testuj przepływ 300-500 l/h.

Pojemność i wydajność

Dla 150 l bojlera odzyskujesz 8-12 kWh na sesję. To 80 litrów 50°C wody. Wężownica miedziana daje szybszy rozruch niż stalowa. Koszt eksploatacji poniżej 0,50 zł na m³ CWU. Zimą uzupełniasz elektrycznie, ale rzadko. Rodziny chwalą brak rachunków za wodę.

Integracja wężownicy z systemem CO

W systemie centralnego ogrzewania wężownica działa jako dodatkowy kocioł, podgrzewając wodę do grzejników. Podłączasz ją równolegle do kotła gazowego lub olejowego poprzez trójnik. Priorytet dla kominka ustawia zawór sterowany termostatem. Przy 10 kW wkładu ogrzewa 100-150 m². Pompa mieszająca stabilizuje temperaturę na 50-70°C. To przedłuża sezon grzewczy bez opału.

Obieg otwarty lub zamknięty? Dla CO zamknięty z glikolem zapobiega zamarzaniu. Wężownica wpisuje się w bufor 500 l, magazynując ciepło. Sterownik pogodowy optymalizuje pompę. Spaliny nie mieszają się z wodą dzięki podwójnej ściance. Wydajność spada tylko przy słabym ciągu kominowym.

Kroki integracji z CO:

• Znajdź miejsce w rozdzielaczu CO.
• Dodaj trójnik na powrocie kotła.
• Zainstaluj pompę wysokotemperaturową 4 m słupa wody.
• Podłącz termometr i manometr.
• Ustaw histerezę 5°C na sterowniku.
• Sprawdź ciśnienie 1,2-1,5 bara.

W domach z podłogówką wężownica idealnie pasuje, bo lubi niskie temperatury. Oszczędza 30% paliwa w kotle głównym. Dla starych instalacji dodaj filtr magnetyczny na osad. System działa cicho, bez wibracji.

Ekonomia wężownicy bez dodatkowego opału

Bez paliwa ekstra wężownica zwraca się w 2-4 lata, odzyskując 2000-4000 kWh rocznie. Przy cenie drewna 300 zł/m³ spalasz tyle samo, ale grzejesz wodę i CO za darmo. Inwestycja 2000 zł vs oszczędności 800 zł/rok. Elektryka na pompę to 50 zł rocznie. Żywotność 15-20 lat bez remontu. To czysta ekonomia na spalinach.

Roczny bilans: 150 dni palenia po 4h daje 600 godzin pracy. Odzysk 2,5 kWh/h średnio to 1500 kWh. Równowartość 300 m³ gazu po 2,5 zł. Minus prąd 0,1 kWh/h. Zysk netto 700 zł. Inflacja paliw potęguje opłacalność.

Porównanie kosztów: Wykres pokazuje zwrot inwestycji.

Dane zakładają 10 kW wkładu i cenę energii 0,8 zł/kWh. W regionach z droższym gazem zwrot szybszy. Brak opału to zero emisji CO2 ekstra. Dla domów sezonowych idealne.

Czynniki wpływające: izolacja komina podnosi odzysk o 10%. Suche drewno z lasu prywatnego maksymalizuje. Porównaj z płaszczem wodnym – wężownica tańsza w montażu o połowę.

Instalacja wężownicy w kominie

Instalacja w kominie wymaga dostępu do szybu, najlepiej ceramicznego lub stalowego. Wsuwasz wężownicę od góry, mocując na czyszczaku. Długość dopasuj do 2-3 metrów wysokości. Izolacja wełną skalną 100 mm zapobiega kondensatowi. Podłączasz hydraulikę na dole. Całość 4-6 godzin z asystentem.

W kominach murowanych tnij otwory pod króćce. Uszczelnij masą żaroodporną. Ciąg kominowy 10-15 Pa zapewnia wentylację. Dla wkładów z trzema stronami szkła wężownica mieści się ciasno. Testuj dymem przed paleniem.

Kroki instalacji w kominie:

• Otwórz drzwiczki rewizyjne komina.
• Opuszczaj wężownicę na linie stalowej.
• Połącz z wylotem wkładu adapterem.
• Wyprowadź króćce przez boczne otwory.
• Zaizoluj i zamknij szyjkę.
• Sprawdź ciąg anemometrem.
• Uruchom obieg wodny.

Wysokie kominy dają lepszy ciąg, odzysk wyższy o 15%. Dla prefabrykowanych stalowych instalacja najłatwiejsza. Unikaj cegieł absorbujących wilgoć.

Zalety wężownicy w systemie kominowym

Wężownica skraca spaliny o 100°C, poprawiając ciąg i spalanie w wkładzie. Mniej sadzy w kominie, czyszczenie co sezon. Szczelność zapobiega cofkom CO. Lekka konstrukcja 15-25 kg nie obciąża. Pasuje do wszystkich wkładów 8-15 kW.

Modułowość pozwala na wymianę bez demontażu komina. Odzysk ciepła bez ingerencji w palenisko. Ekologiczna – redukcja strat o 25%. Cicha praca, brak wentylatorów. Wielofunkcyjna: CWU plus CO.

Główne zalety w punktach:

• Odzysk 20-30% ciepła bez opału.
• Prosty montaż, zwrot w 3 lata.
• Poprawa ciągłości kominowej.
• Odporność na korozję i kondensat.
• Integracja z bojlerem i grzejnikami.
• Mniejsze zużycie drewna o 10%.

W systemach z dwoma stronami komina montujesz równolegle. Dla nowoczesnych wkładów z DEFRA efektywność 28%. To urządzenie, które zmienia kominek w pełny system grzewczy.

Pytania i odpowiedzi: Wężownica do kominka

• Czym jest wężownica TURBODYM/W/W do kominka?

  Wężownica TURBODYM/W/W to nasada kominkowa montowana na wylocie spalin z kominka. Jej zadaniem jest odzyskanie energii cieplnej ze spalin wychodzących z komory spalania wkładu kominkowego i przekazanie jej do ciepłej wody użytkowej lub systemu centralnego ogrzewania.

• Jak działa wężownica do kominka?

  Wężownica odzyskuje ciepło zawarte w spalinach, przekazując je do wody w obiegu CWU lub c.o. Dzięki temu nadmiarowa energia ze spalania w kominku jest wykorzystywana do ogrzewania pomieszczeń lub wody bez dodatkowego opału.

• Jakie są zalety wężownicy do kominka w porównaniu do płaszcza wodnego?

  Wężownica jest ekonomiczna, bo wykorzystuje istniejący kominek bez inwestycji w nowe paliwo. Łatwy montaż na wylocie spalin, w przeciwieństwie do płaszcza wodnego wymagającego ingerencji w wkład kominkowy. Zapewnia oszczędności na ogrzewaniu przy wysokiej wydajności cieplnej.

• Jak zamontować i gdzie kupić wężownicę do kominka TURBODYM/W/W?

  Montaż odbywa się bezpośrednio na wylocie spalin, co ułatwia integrację z istniejącym systemem. Produkt jest dostępny w sprzedaży online z realizacją w 1-2 dni. Warianty dostawy zależą od modelu.