Czy drzwi ppoż. muszą mieć próg? | Kategoria: Drzwi (2025)

Zagadnienie, czy drzwi ppoż. muszą mieć próg, to nie jest tylko architektoniczny detal, lecz kwestia o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa. Drzwi przeciwpożarowe stanowią pierwszą linię obrony w przypadku pożaru, a ich konstrukcja ma fundamentalny wpływ na powstrzymanie rozprzestrzeniania się ognia i dymu. Zastanawiając się, czy drzwi ppoż. muszą mieć próg, dochodzimy do wniosku, że jego obecność lub brak wpływa na szczelność ogniową i dymoszczelną. Jest to szczególnie ważne, aby drzwi skutecznie spełniały swoje funkcje ochronne.

• Rola progu w szczelności ogniowej i dymoszczelnej drzwi ppoż.
• Alternatywne rozwiązania dla progu w drzwiach ppoż.
• Kiedy próg w drzwiach ppoż. jest obligatoryjny?
• Wymagania normatywne i przepisy a próg w drzwiach ppoż.
• Q&A

Kiedy mówimy o zaawansowanych systemach bezpieczeństwa, takich jak drzwi przeciwpożarowe, często analizujemy różne aspekty ich budowy. W kontekście progu, który może wydawać się z pozoru drobnym elementem, warto przyjrzeć się różnym podejściom do kwestii uszczelnienia. Przyjrzyjmy się kilku typom drzwi ppoż. i ich specyfice:

Powyższe dane wskazują, że choć tradycyjny próg jest powszechnym rozwiązaniem, istnieją alternatywy, które spełniają rygorystyczne normy bezpieczeństwa, jednocześnie oferując większą funkcjonalność w określonych środowiskach. Wybór odpowiedniego rozwiązania to zawsze kompromis między wymaganiami technicznymi, użytkowymi a ekonomicznymi. Często bywa tak, że o ile inżynier pożarnictwa jasno określi klasę odporności ogniowej, o tyle szczegóły konstrukcyjne progu stają się przedmiotem dyskusji i dopasowania do konkretnych potrzeb obiektu, co potwierdza, że nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, czy drzwi ppoż. muszą mieć próg.

Rola progu w szczelności ogniowej i dymoszczelnej drzwi ppoż.

Kiedy rozważamy fundamentalną rolę drzwi przeciwpożarowych w systemach bezpieczeństwa budynku, nie sposób pominąć kwestii szczelności, a w tym kontekście — roli progu. Drzwi te, będące zaawansowaną grupą produktów, mają za zadanie nie tylko chronić przed ogniem, ale również przed rozprzestrzenianiem się dymu i toksycznych gazów. To właśnie na połączeniu skrzydła drzwiowego z ościeżnicą, a w szczególności na linii styku z podłogą, rozgrywa się kluczowa walka o szczelność. Obecność odpowiednio zaprojektowanego progu, lub jego efektywnego substytutu, jest tu niezwykle istotna.

Zobacz także: Jak zrobić próg do drzwi – przewodnik krok po kroku

W pożarnictwie mówimy o dwóch kluczowych parametrach: szczelności ogniowej (litera E – od ang. integrity) i izolacyjności ogniowej (litera I – od ang. insulation). Parametr E oznacza zdolność do wstrzymywania ognia i dymu, czyli niedopuszczenie do ich przedarcia się przez przegrodę. Próg, niezależnie od tego, czy jest to stały element konstrukcyjny, czy opadająca uszczelka, ma za zadanie eliminować szczeliny, przez które dym i płomienie mogłyby przeniknąć do bezpiecznych stref. Bez progu lub jego ekwiwalentu, pod skrzydłem drzwiowym powstaje otwór, który w warunkach pożaru staje się autostradą dla toksycznego dymu, nierzadko groźniejszego od samego ognia.

Oprócz prostej bariery fizycznej, próg pełni rolę uszczelniającą. Współczesne drzwi ppoż. często wyposażone są w uszczelki pęczniejące, które pod wpływem wysokiej temperatury zwiększają swoją objętość, wypełniając nawet najmniejsze szczeliny. Takie uszczelki są najefektywniejsze, gdy mają solidne oparcie w postaci progu, który stanowi dolną część uszczelnianej ościeżnicy. Bez progu, trudniej jest zagwarantować stuprocentową szczelność na styku z posadzką, a co za tym idzie – pełne zatrzymanie dymu, szczególnie w pierwszych fazach pożaru, kiedy temperatura nie jest jeszcze wystarczająco wysoka, by uaktywnić uszczelki pęczniejące.

Izolacyjność ogniowa (I) odnosi się natomiast do odporności na wysoką temperaturę, czyli zdolności przegrody do utrzymania temperatury po stronie niezagrożonej ogniem na bezpiecznym poziomie. Próg również wpływa na ten parametr, ponieważ materiał, z którego jest wykonany oraz jego konstrukcja, mogą ograniczyć przewodzenie ciepła z jednej strony drzwi na drugą. Właściwe zastosowanie materiałów niepalnych, o niskiej przewodności cieplnej, w konstrukcji progu, dodatkowo wzmacnia ogólną izolacyjność ogniową całego zespołu drzwiowego. Ignorowanie tego elementu w projektowaniu czy montażu drzwi przeciwpożarowych jest prostą drogą do osłabienia ich funkcji ochronnych i zwiększenia ryzyka rozprzestrzeniania się pożaru.

Zobacz także: Próg do Drzwi Wejściowych 2025: Jaki Wybrać? Typy, Materiały, Montaż

Alternatywne rozwiązania dla progu w drzwiach ppoż.

Chociaż tradycyjny próg bywa synonimem solidnego uszczelnienia w drzwiach przeciwpożarowych, współczesne technologie oferują alternatywne rozwiązania, które równie skutecznie, a czasem nawet lepiej, radzą sobie z wymaganiami szczelności ogniowej i dymoszczelnej, jednocześnie zwiększając komfort użytkowania. Nierzadko tradycyjny próg stwarza barierę architektoniczną, utrudniającą ewakuację osób niepełnosprawnych, przewóz wózków czy sprzętu, co zmusza do poszukiwania innowacyjnych metod uszczelniania.

Jednym z najpopularniejszych alternatywnych rozwiązań jest zastosowanie automatycznie opadającej uszczelki progowej, często nazywanej „uszczelką obwodową”. Mechanizm ten montowany jest w dolnej części skrzydła drzwiowego i pozostaje niewidoczny w pozycji otwartej. Dopiero po zamknięciu drzwi, uszczelka automatycznie opada, tworząc szczelne połączenie z posadzką. To genialne w swojej prostocie rozwiązanie eliminuje barierę, jaką stanowi stały próg, zachowując jednocześnie pełne właściwości dymoszczelne i ogniowe. Jest to szczególnie cenione w obiektach użyteczności publicznej, szpitalach czy placówkach edukacyjnych, gdzie priorytetem jest łatwość poruszania się i minimalizowanie ryzyka potknięcia.

Inne podejście to zastosowanie niskiego progu, często nazywanego progiem bramowym, który ma minimalną wysokość (np. 3-5 mm). Takie rozwiązanie jest często wykorzystywane w halach produkcyjnych czy magazynach, gdzie konieczne jest zachowanie ciągłości transportu wewnętrznego, np. wózków widłowych. Chociaż nie eliminuje całkowicie progu, redukuje go do poziomu, który nie stanowi znaczącej przeszkody, a jednocześnie umożliwia efektywne uszczelnienie za pomocą uszczelek pęczniejących montowanych na ościeżnicy oraz ewentualnych uszczelek szczotkowych na dole skrzydła.

Kolejną opcją, choć rzadziej spotykaną, są systemy z progami demontowalnymi lub specjalne progi wpuszczane w posadzkę, które w normalnych warunkach są niewidoczne, a ich elementy aktywują się tylko w przypadku pożaru. To jednak rozwiązania bardziej skomplikowane technicznie i znacznie droższe, wymagające precyzyjnego wykonania i regularnej konserwacji. Wybór alternatywy dla progu zawsze wiąże się z koniecznością analizy wymagań normatywnych i specyfiki obiektu, aby zapewnić, że drzwi przeciwpożarowe spełnią swoje funkcje niezależnie od zastosowanej konstrukcji uszczelniającej. Kluczowe jest tutaj, aby dążyć do zachowania integralności ogniowej i dymoszczelnej, niezależnie od tego, czy drzwi ppoż. muszą mieć próg stały, czy stosujemy jego innowacyjny zamiennik.

Kiedy próg w drzwiach ppoż. jest obligatoryjny?

Pytanie o obligatoryjność progu w drzwiach przeciwpożarowych nie ma jednoznacznej odpowiedzi, którą można by znaleźć w jednym przepisie. Wynika to raczej z synergii wielu czynników: miejsca przeznaczenia drzwi, wymaganej klasy odporności ogniowej oraz funkcji, jaką drzwi mają spełniać w systemie bezpieczeństwa pożarowego. Przepisy nie nakazują dosłownie, że "każde drzwi ppoż. muszą mieć próg", ale wskazują na konieczność zapewnienia odpowiedniej szczelności, którą próg najłatwiej jest zagwarantować.

W kontekście wymagań normatywnych i bezpieczeństwa, próg staje się de facto obligatoryjny, gdy drzwi ppoż. mają pełnić funkcję dymoszczelną (klasa Sm/Sa). Drzwi dymoszczelne są projektowane tak, aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się dymu, który, jak wiemy, jest równie, jeśli nie bardziej, niebezpieczny od samego ognia. Aby skutecznie zatrzymać dym, połączenie skrzydła drzwiowego z posadzką musi być idealnie uszczelnione. Tradycyjny próg stały, w połączeniu z uszczelkami pęczniejącymi i szczotkowymi, stanowi najprostszą i najbardziej niezawodną metodę osiągnięcia tego celu. W takim przypadku, jeśli nie zastosowano zaawansowanych systemów automatycznie opadających uszczelek progowych o udokumentowanej skuteczności dymoszczelnej, próg jest elementem nie do pominięcia.

Ponadto, obligatoryjność progu może wynikać z przeznaczenia pomieszczenia i specyfiki jego zagrożenia pożarowego. W kotłowniach, serwerowniach, archiwach czy innych miejscach, gdzie występuje wysokie ryzyko pożaru lub składowane są substancje łatwopalne, często zaleca się, a nawet nakazuje stosowanie drzwi z pełnym progiem. Takie rozwiązanie maksymalizuje szczelność ogniową (klasy EI 30, EI 60, EI 90, EI 120), ograniczając ryzyko przedostania się ognia i gazów pożarowych do innych stref. Tu próg stanowi solidną barierę dla ognia. Ważne jest także, aby same materiały, z których wykonany jest próg, były niepalne i odporne na wysoką temperaturę, aby nie stanowiły słabego punktu w całej konstrukcji drzwi ppoż.

Warto również pamiętać o wytycznych dotyczących obiektów użyteczności publicznej. Choć te budynki muszą być wyposażone w drzwi ppoż. o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, która zależy od wielkości pomieszczeń oraz charakteru budynku, to kwestia progu jest tam często przedmiotem szczegółowych analiz. W miejscach o dużym natężeniu ruchu, gdzie konieczne jest zapewnienie łatwej ewakuacji, zwłaszcza dla osób z niepełnosprawnościami, projektanci starają się unikać progów stałych, zastępując je wspomnianymi już uszczelkami opadającymi. Niemniej jednak, w budynkach o specyficznych wymaganiach, próg stały w drzwiach ppoż. bywa i pozostaje jedynym słusznym i obligatoryjnym rozwiązaniem zapewniającym pełne bezpieczeństwo.

Wymagania normatywne i przepisy a próg w drzwiach ppoż.

Kiedy analizujemy kwestię progu w drzwiach przeciwpożarowych, musimy odnieść się do gęstwiny przepisów i norm, które w dużej mierze determinują projektowanie, produkcję i montaż tych kluczowych elementów bezpieczeństwa. Polska Norma PN-EN jest fundamentalnym dokumentem klasyfikującym ogniową odporność wyrobów budowlanych i elementów budynków. Nie wskazuje ona wprost, że każde drzwi ppoż. muszą mieć próg, ale jednoznacznie definiuje wymagania dotyczące szczelności ogniowej (E) i izolacyjności ogniowej (I), do których próg ma istotnie przyczynić się.

Wymagania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, choć ogólne, również stawiają przed drzwiami przeciwpożarowymi szereg wymogów dotyczących ich odporności ogniowej, dymoszczelności oraz zasadniczych charakterystyk pożarowych. To z tych ogólnych zapisów wynika potrzeba zapewnienia maksymalnej szczelności na dole drzwi, co w praktyce często sprowadza się do zastosowania progu stałego lub bardzo efektywnego rozwiązania alternatywnego, takiego jak opadająca uszczelka.

Przepisy te precyzują również wymagania dotyczące materiałów, z których wykonane są drzwi ppoż., w tym certyfikowanego zamka oraz odpowiedniej szerokości. Drzwi muszą być wykonane z materiałów niepalnych, a ich konstrukcja, w tym ewentualny próg, nie może sprzyjać rozprzestrzenianiu się ognia. Standardowa szerokość drzwi również nie jest przypadkowa – musi odpowiadać szerokości korytarza oraz liczbie osób, które mogą przez nie ewakuować się w sytuacji zagrożenia. W kontekście progu, o ile jego szerokość jest elementem stałym, to wysokość musi być kompromisem między funkcjonalnością a bezpieczeństwem. Wszelkie rozwiązania muszą być poparte stosownymi badaniami i certyfikatami, aby drzwi ppoż. mogły zostać uznane za zgodne z przepisami.

Warto wspomnieć, że wszystkie budynki użyteczności publicznej, niezależnie od swojego charakteru (czy to szkoła, szpital, czy biurowiec), muszą być wyposażone w drzwi ppoż. o odpowiedniej klasie odporności ogniowej (np. EI 30, EI 60, EI 90, EI 120), zależnej od wielkości pomieszczeń i charakteru samego budynku. Dodatkowo, w budynkach użyteczności publicznej wymagane są uchwyty przeciwpaniczne, specjalne konstrukcje, które umożliwiają otwieranie drzwi nawet osobie poddanej silnemu stresowi i w warunkach wysokiej temperatury. Uchwyty te są kluczowe dla szybkiej ewakuacji, ale nie mają bezpośredniego związku z progiem. Drzwi przeciwpożarowe należy też regularnie poddawać przeglądowi stanu technicznego, co jest fundamentalne dla utrzymania ich pełnej sprawności. Brak odpowiednio zaprojektowanego i zgodnego z normami progu lub jego substytutu może skutkować tym, że inspekcja pożarnicza uzna drzwi za niespełniające norm, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami prawnymi i zagrożeniem dla bezpieczeństwa użytkowników obiektu.

Q&A